Báo cáo bài viết 5 /5 Thông Khưu: Nhà Thờ Thái Bình trực thuộc Giáo Hạt Xóm Mới, tọa lạc ở số 48/16 Thống Nhất, phường 13, quận Gò Vấp, cách Nhà Thờ Đức Bà 11km.
Giáo Hạt Xóm Mới có 15 nhà thờ, bao gồm địa bàn các phường 13, 14, 15, 16 và 17 của quận Gò Vấp.
Sau khi hiệp định Genève được ký kết, đất nước Việt nam chia đôi hai miền Nam Bắc và chọn vĩ tuyến 17 làm ranh giới.
Lúc đó một số đồng bào miền Bắc bị chiến tranh tàn phá nặng nề, muốn đi tìm cơ may xây dựng lại đời sống.
Vì vậy, miền Nam vốn có tiếng là đất đai màu mỡ trù phú, đất rộng người thưa, đã lôi cuốn nhiều người dân xứ Bắc đến trú ngụ để làm ăn sinh sống.
Trong hoàn cảnh “đất lạ quê người” này, đồng bào thường tập trung vào một số khu vực để cùng sớm tối có nhau.
Vào thời điểm đó, quận Gò Vấp thuộc tỉnh Gia Định ở ven đô, dân cư thưa thớt, đất bỏ trống, cây cối um tùm và đây đó rải rác những ngôi mộ.
Cha Batôlômêô Nguyễn Quang Ân thấy khu đất này có thể làm trại định cư được, nên Cha qui tụ một số gia đình Công giáo gốc giáo xứ Thân Thượng, địa phận Thái Bình (Bắc Việt) đến đây lập nghiệp, dựng tạm những túp lều, những căn nhà tranh vách lá để che mưa che nắng. Lúc đó có khoảng 16 gia đình Công giáo được ổn định chỗ ở.
Vào khoảng tháng 8/1954, Cha kêu gọi giáo dân dựng một ngôi Nhà Nguyện bằng tôn để tối sớm có nơi đọc kinh cầu nguyện thờ phượng Chúa.
Ngày 07/10/1955, Đức Cha Phêrô M. Phạm Ngọc Chi chính thức bổ nhiệm Cha Giuse Phan Quang Tú làm cha sở và giáo xứ chính thức được thành lập lấy tên là giáo xứ Thái Bình, nhận Đức Mẹ Mân Côi làm bổn mạng. Nhưng vì số gia đình còn ít nên những dịp Thêm sức thường cử hành chung với giáo xứ Hà Nội.
Ngày 04/11/1957, ĐGM Si-mon Hòa Nguyễn Văn Hiền GM Sài Gòn ban thư chung công nhận các giáo xứ di cư. Giáo xứ Thái Bình trở thành một giáo xứ thuộc Giáo Phận Sài Gòn, thuộc Hạt Xóm Mới, nằm trên địa bàn xã An Nhơn, tỉnh Gia Định, nay là phường 13, quận Gò Vấp, TP.HCM.
Đến năm 1957, giáo xứ đồng lòng chuyển ngôi thánh đường sang khu đất mới rộng rãi, hơn, chính là khu đất hiện nay.
Vào năm 1960, cha cố Đaminh Đinh An Khang về làm chánh xứ. Mùa Chay năm 1960, Cha Đaminh cho nâng cấp ngôi Thánh Đường với vật liệu kiên cố hơn (trùng tu lần 1 và sau đó được trùng tu lần 2 và lần 3).
Tháng 7/2023, nhà thờ tiến hành trùng tu và tới tháng 1/2024 thì cơ bản hoàn thành.